Służyć (עָבַד ‘ābad)

Ja sam i mój dom służyć chcemy Panu. (Joz 24,15b)

Służyć (עָבַד ‘ābad) – rdzeń ‘bd występuje w większości języków semickich i w hebrajskim,  kiedy występuje bez dopełnienia, znaczy przeważnie pracować, jak na przykład w Wj 20,8: sześć dni będziesz pracować (עָבַד‘ābad)) i wykonywać wszystkie twe zajęcia. Jak widzimy, czasownik עָבַד ‘ābad jest w tym zdaniu objaśniony przez wykonywanie wszystkich zajęć, ale może też znaczyć pracę na roli lub pracę niewolniczą. Czasownikiem przeciwnym do tego znaczenia‘ābad jest czasownik שָׁבַת šābat (przestać, przerwać, skończyć, wstrzymać się, odpocząć). Jeśli ābad wystepuje z dopełnieniem nieożywionym znaczy: pracować nad czymś, uprawiać, budować. Jeśli zaś dopełnieniem tego czasownika jest osoba, to znaczy on służyć i określa relację jak na przykład pomiędzy sługą (‘ebed) i jego panem. Relacja ta może być widziana jako poddaństwo i zależność, jako całkowity wyzysk, ale również jako lojalność, w zależności od kontekstu.

Z punktu widzenia teologicznego, szczególne znaczenie mają te teksty, w których jako dopełnienie występuje Jhwh (Pan, Bóg Izraela) lub też „inni bogowie” albo „obcy bogowie”, jak to obserwujemy w pierwszym czytaniu dzisiejszej Liturgii Słowa (Joz 24,1-2; 15-17; 18): Gdyby jednak wam się nie podobało służyć Panu, rozstrzygnijcie dziś, komu służyć chcecie, czy bóstwom, którym służyli wasi przodkowie po drugiej stronie Rzeki, czy też bóstwom Amorytów, w których kraju zamieszkaliście. Ja sam i mój dom służyć chcemy Panu (Joz 24,15).

Na takie słowa Jozuego, naród izraelski zgromadzony przez niego w Sychem, odpowiada: dalekie jest to od nas, abyśmy mieli opuścić Pana i służyć obcym bogom (w.16) i po przeanalizowaniu tego wszystkiego, co Pan zdziałał w historii Izraela, kiedy wyprowadził ich przodków z Egiptu, czyli z domu niewoli (dosłownie z domu niewolników – tutaj słowo niewolnik zawiera rdzeń ‘bd) i jak Pan chronił ich podczas wędrówki przed obcymi narodami, podejmuje decyzję: My również chcemy służyć Panu, bo On jest naszym Bogiem (w. 18).

W dzisiejszej Ewangelii (J 6,55.60-69), Jezus w swej mowie eucharystycznej nie używa co prawda słowa służyć, ale po tym, jak wielu zgorszyło się Jego słowami i odeszło, zadaje apostołom pytanie podobne do pytania Jozuego: czyż i wy chcecie odejść? Apostołowie są postawieni przez Jezusa wobec wolnego, ale konkretnego, wyboru, odejść lub iść za Jezusem. Panie do kogo pójdziemy? – brzmi odpowiedź Piotra – Ty masz słowa życia wiecznego…

Komentarz