Syn (υἱός hyios)

Kiedy więc Jezus ujrzał Matkę i stojącego obok Niej ucznia, którego miłował, rzekł do Matki: „Niewiasto, oto syn Twój”. (J 19,26)

Ἰησοῦς οὖν ἰδὼν τὴν μητέρα καὶ τὸν μαθητὴν παρεστῶτα ὃν ἠγάπα, λέγει τῇ μητρί· γύναι, ἴδε ὁ υἱός σου.

Prawo izraelskie nie znało praktyki pisemnego testamentu. Przed śmiercią ojciec wydawał rozkazy co do swojego domu (por. 2 Sm 17,23; 2 Krl 20,1 i Iz 38,1). Istniały jedynie dwa wskazania prawne co do przekazania dziedzictwa (por. Pwt 21,15-17; Lb 27,1-11). Wdowa po zmarłym mężu, jeśli miała małe dzieci, to jako opiekunka mogła zajmować się dziedzictwem (2 Krl 8,1-6). Jeśli miała dorosłe dzieci, to one nią się zajmowały. Takim Opiekunem dla Miriam był Jej Syn, Jezus. On, jako głowa rodziny, rozporządził Swoim domem tuż przed śmiercią. Jako Syn przekazuje Matce w dziedzictwo umiłowanego ucznia (który jest uosobieniem przyjętego Słowa). Umiłowanemu uczniowi przekazuje jako dziedzictwo Swoją Matkę (tę, która uosabia więzy miłości z Synem i Ojcem). To stworzenie nowej rodziny, w której człowiek rodzi się nie „z krwi, ani woli ciała, ani z woli męża”, ale Boga.

Księga początku (βίβλος γενέσεως biblos geneseos)

Księga początku Jezusa Chrystusa, syna Dawida, syna Abrahama. (Mt 1,1)

Βίβλος γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ υἱοῦ Δαυὶδ υἱοῦ Ἀßραάµ.

Samo słówko genesis można tłumaczyć na kilka sposobów. Jako rodowód, genealogia, narodzenie, początek, dzieje, początek dziejów. Czytelnicy Mateuszowego dzieła z pewnością kojarzyli biblos geneseos z Księgą Rodzaju (Genesis) i rozumieli, że Ewangelia jest nowym początkiem i nowym stworzeniem dokonanym przez Chrystusa. Daje się zauważyć, że pierwszy początek jest zestawiony z drugim, który zapoczątkowuje Jezus. Kres wszystkich obietnic danych Dawidowi jest osiągany w obiecanym Mesjaszu i obietnice błogosławieństwa dane Abrahamowi znajdują swoje wypełnienie w Emmanuelu.

Stanąć przy (ἐφίστημι efistemi)

καὶ ἐπιστὰς ἐπάνω αὐτῆς ἐπετίµησεν τῷ πυρετῷ, καὶ ἀφῆκεν αὐτήν· παραχρῆµα δὲ ἀναστᾶσα διηκόνει αὐτοῖς.

On, stanąwszy nad nią, rozkazał gorączce, i opuściła ją. Zaraz też wstała i usługiwała im. Łk 4,39

Oczywiście podmiotem w drugim zdaniu jest teściowa, nie gorączkaXD. Jezus staje nad chorą i św. Łukasz używa tutaj słowa efistemi, co się tłumaczy jako „stanąć przy kimś” – od niego pochodzi słówko nauczyciel, epistates (używane tylko przez św. Łukasza) oznaczające tego, który jest na czele, który jest przywódcą. Chrystus staje nad chorą z autorytetem i władzą i podobnie jak przy egzorcyzmie, rozkazuje chorobie ustąpić. Epistates (Nauczyciel) staje przy mnie (efistemi) jako Obrońca.

Uczony w Piśmie (γραμματεύς grammateus)

Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze obłudnicy, bo podobni jesteście do grobów pobielanych, które z zewnątrz wyglądają pięknie, lecz wewnątrz pełne są kości trupich i wszelkiego plugastwa. (Mt 23,27)

οὐαὶ ὑμῖν γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί ὅτι παρομοιάζετε τάφοις κεκονιαμένοις οἵτινες ἔξωθεν μὲν φαίνονται ὡραῖοι ἔσωθεν δὲ γέμουσιν ὀστέων νεκρῶν καὶ πάσης ἀκαθαρσίας.

Uczeni w Piśmie i faryzeusze przypominają dziekana Zajączka z filmu „Chłopaki nie płaczą”: „Taka pobłażliwość względem studentów jest niedopuszczalna. Gotowi pomyśleć, że my tu jesteśmy dla nich„. Kiedy Prawo jest pozbawione Ducha, wtedy od człowieka ważniejsze jest przestrzeganie przepisu, bez względu na okoliczności, czy cel. Później może być jeszcze gorzej, bo w pewnym momencie już nie potrzebuję Prawa – sam wiem, co jest (z pozoru) słuszne i poprawne. Zupełne odwrócenie Modlitwy Pańskiej. Moja wola, nie Twoja.

Inny (ἄλλος allos)

Gdy wyszedł około godziny jedenastej, spotkał innych stojących i zapytał ich: Czemu tu stoicie cały dzień bezczynnie? (Mt 20,6)

περι δε την ενδεκατην ωραν εξελθων ευρεν αλλους εστωτας αργους και λεγει αυτοις τι ωδε εστηκατε ολην την ημεραν αργοι.

No właśnie. Nic tak nie denerwuje, jak banda nierobów przyglądająca się uważnie na rosnące u dłoni paznokcie. Nie do końca tak było w tej sytuacji. Wszyscy robotnicy stali i czekali na zlecenie. Nie wiadomo, dlaczego wcześniej nie zostali najęci, ale nie to jest najważniejsze. Warto patrzeć oczami Gospodarza – drugi/inny nie jest przeszkodą do mojego lepszego samopoczucia, czy zarobienia większego hajsu. Z drugim/innym jestem we wspólnocie i dzięki hojności Gospodarza, w Jego domu, zyskujemy więcej.

Twój brat (ἀδελφός σου adelfos sou)

Gdy brat twój zgrzeszy przeciw tobie, idź i upomnij go w cztery oczy. Jeśli cię usłucha, pozyskasz swego brata. (Mt 18,15)

Jesteśmy we wspólnocie Jezusa. Nie ma między nami mistrzów (bo mamy jednego Mistrza), hierarchii (bo jeden drugiemu ma służyć). Jesteśmy dla siebie braćmi (i siostrami, oczywiście, XD). Strzeżmy się tego, żebyśmy nie byli „kwadratowi” – ciaśni w myśleniu o drugim.

Kobieta (γυνή gynē)

Wtedy Jezus jej odpowiedział: O niewiasto wielka jest twoja wiara; niech ci się stanie, jak chcesz! Od tej chwili jej córka była zdrowa. (Mt 15,28)

τότε ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῇ· ὦ γύναι, μεγάλη σου ἡ πίστις· γενηθήτω σοι ὡς θέλεις. καὶ ἰάθη ἡ θυγάτηρ αὐτῆς ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης.

Dziwne to bardzo, że osoba spoza granic Judei, Kananejka (czyli poganka) nazywa Jezusa „Panem” i „Synem Dawida” – tytułami Boskim i Mesjańskim. Kolejna dziwna sytuacja, bo jej córka doznaje dręczenia demonicznego. Dlaczego tak jest, skoro kobieta wyznaje wiarę w Chrystusa? I tu ukryty jest klucz do odpowiedzi, bo tak naprawdę chodzi o uzdrowienie nie córki, ale matki (w. 25). Prawdopodobnie to był moment, kiedy kobieta doznała uzdrowienia do życia wiarą.

Perła (μαργαρίτης margaritēs)

Dalej, podobne jest Królestwo Niebieskie do kupca poszukującego pięknych pereł. (Mt 13,45)

Πάλιν ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ ἐμπόρῳ ζητοῦντι καλοὺς μαργαρίτας.

Przy okazji tej przypowieści pojawia się pewne nieporozumienie. Zwykle większość zapytana, kim jest poszukiwacz pereł, odpowiada, że to człowiek poszukujący Królestwa. I dalej, że człowiek ma sprzedać wszystko, co posiada i zdobyć Królestwo – perłę. Trochę to przypomina czytanie zadanego tekstu przez dzieci w szkole bez większego zrozumienia, albo powtórkę angielskiego Adama Miauczyńskiego z Sylwusiem z „Dnia świra”.

Jakie zaskoczenie maluje się na twarzy, kiedy ktoś usłyszy, że jest perłą, a Bóg jest tym, który poszukuje pereł. On poświęca wszystko, co ma, żeby tylko zdobyć Ciebie.

Jezioro/morze (θάλασσα thalassa)

εν δε τη ημερα εκεινη εξελθων ο ιησους απο της οικιας εκαθητο παρα την θαλασσαν.

Owego dnia wyszedł Jezus z domu i usiadł nad morzem. Mt 13, 1

Jezioro Galilejskie stało się świadkiem wielu nauk i cudów Jezusa. M. in. to po nim chodził Chrystus i Piotr (wg Pisma Świetego człowiek nie może chodzić po wodzie!), na nim dokonał się cudowny połów, to ono zostało uciszone. Słowa, które wypowie Jezus w mowie, w przypowieściach, mają taką samą moc, co te, których używa do uczynienia cudu. Przypowieści to nie opowiastki poprawiające mi nastrój albo historyjki, że wszystko się może zdarzyć, ale to opowieść o mocy zmieniającej życie.

Chcieć (βούλομαι boulomai)

Wszystko zostało przekazane mi przez Ojca Mojego, i nikt nie poznał Syna, jeśli nie Ojciec, ani Ojca ktoś poznaje, jeśli nie Syn i ten, komu Syn zechce objawić. (Mt 11,27)

Πάντα µοι παρεδόθη ὑπὸ τοῦ πατρός µου, καὶ οὐδεὶς ἐπιγινώσκει τὸν υἱὸν εἰ µὴ ὁ πατήρ, οὐδὲ τὸν πατέρα τις ἐπιγινώσκει εἰ µὴ ὁ υἱὸς καὶ ᾧ ἐὰν ßούληται ὁ υἱὸς ἀποκαλύψαι.

Więcej o Bogu się nie wie, niż wie. Wszystkie cechy Boga odkrywane na drodze logicznych obserwacji i wnioskowania zatrzymują się na tym, jaki Bóg jest. Poznać to, kim Bóg jest, z ludzkiego poziomu istnienia jest niemożliwością. Ta przeszkoda znika, kiedy to Bóg Sam chce się objawić. Kto daje posłuch nauce Syna, ten potwierdza, że chce nawiązać relację z Ojcem. Wtedy dla Syna nie ma żadnego problemu, żeby objawić Ojca.