Sprawiedliwy (צַדִּיק ṣaddîq)

Sprawiedliwy (צַדִּיק ṣaddîq) – słowo to występuje w dzisiejszym pierwszym czytaniu w Liturgii Słowa (δίκαιος – Mdr 2,12), w języku greckim, w którym została napisana Księga Mądrości i oznacza sprawiedliwego. W języku hebrajskim przymiotnik צַדִּיק ṣaddîq używa się zarówno w odniesieniu do człowieka jak i Boga, z tym, że kiedy Bóg jest צַדִּיק to w kontekście zwykle chodzi o Jego działanie, którym pokazuje, że jest sprawiedliwy. Stąd przymiotnik ten nie opisuje statycznej cechy Boga, ale Jego zbawczą i uwalniającą człowieka interwencję. Boża interwencja zwykle kładzie kres niegodziwości bezbożnych i pomaga uczciwym w dochodzeniu swoich praw (Jer 20,12; Ps 7, 10.12; 11,7; 129.4).

Termin ten często występuje w literaturze mądrościowej, w której sprawiedliwym jest człowiek, którego serce i myśli skierowane są do tego, co słuszne. Sprawiedliwy wypowiada prawe słowa (Ps 37, 30; Prz 10,11.20) i nienawidzi kłamstwa (Prz 13,5); jego życie jest drzewem życia (Prz 11,30). W sądzie wspiera sprawę sprawiedliwy (Ez 23,45; Ps 1,5; Prz 12,26; 21,12.15). צַדִּיק ṣaddîq jest miłosierny i hojny, pomaga uciśnionym (Ps 37,21; Prz 21,26; 29,7). Raduje się w Panu i w Nim szuka schronienia (Ps 64,11). Dlatego jest niezłomny, ufny i nieustraszony (Prz 10,25; 14.32; 28.1) i ojciec może być z niego dumny (Prz 23,24). Nawet kiedy sprawiedliwy jest w rękach Boga nie jest wolny od niepowodzenia, co więcej jest stale wystawiony na ataki bezbożnych, bo jest im niewygodny. W Ewangelii Jezus zapowiada swoje cierpienie a nawet śmierć, wiedząc jednak, że będzie ocalony, dlatego zapowiada również swoje zmartwychwstanie, jak mówi psalmista: bo ocaliłeś moje życie od śmierci i moje nogi od upadku, abym chodził przed Bogiem w światłości życia (Ps 56,14).

Słowo Boże (ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ho logos tu theu)

Takie jest znaczenie przypowieści: Ziarnem jest słowo Boże.

Ἔστιν δὲ αὕτη ἡ παραβολή· ὁ σπόρος ἐστὶν ὁ λόγος τοῦ θεοῦ. Łk 8,11

Słownik PWN podaje taką definicję słowa Bożego: słowo Boże (tekst Biblii), ale: Słowo Boże (= Syn Boży), Słowo Wcielone (= Jezus Chrystus). Dlatego nie bez znaczenia jest zachęta Franciszka, by Ewangelię stale mieć ze sobą. A drugim wnioskiem, płynącym z definicji, jest takie odczytanie powyższego zdania: Ziarnem jest Syn Boży; ziarnem jest Jezus Chrystus; ziarnem jestem Ja – mówi Jezus, twoj Pan i Zbawiciel. Nie jest więc bardzo skomplikowany dostęp do Boga, do Jego obecności i Jego mocy. Wystarczy Jego jedno słowo.

Zuzanna (Σουσάννα Susanna)

I Joanna, żona Chuzy, zarządcy Heroda i Zuzanna i inne liczne, które służyły im z własności ich. (Łk 8, 3)

καὶ Ἰωάννα γυνὴ Χουζᾶ ἐπιτρόπου Ἡρῴδου καὶ Σουσάννα καὶ ἕτεραι πολλαί, αἵτινες διηκόνουν αὐτοῖς ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐταῖς.

Jej imię oznacza lilię i nawiązuje do idei bieli. Ta „lilia” wzrasta w bliskości z Tym, który jest początkiem piękna i nadaje mu niezbywalną wartość. Fakt, że została wymieniona z imienia, wskazuje na rodzaj więzi w tej kobiecej wspólnocie. św. Łukasz gdy będzie pisał o młodym Kościele, jeszcze w Wieczerniku, podkreśli, że razem z Apostołami trwały na modlitwie także kobiety. Wpisały się w całościowy obraz wspólnoty Nowego Testamentu.

Jak każdy kwiat, tak i lilia ma swoją symbolikę. W chrześcijańskiej odnosi się do idei czystości. Często św. Józef, Matka Boża, ukazywani są z lilią w dłoni. Historycy sztuki nazywają ją lilum castitatis – lilia czystości.

Patrząc dziś na Zuzannę nietrudno skojarzyć tę z historii ocalenia od podstępu dwóch starców z Księgi Daniela (zob. Dn 13). Wolała zginąć, oddać życie, niż ulec szantażowi niegodziwych sędziów. Ocalił ją Daniel prowadzony mądrością Ducha Świętego.

Leżeć (κεῖμαι)

καὶ ἰδοὺ γυνὴ ἥτις ἦν ἐν τῇ πόλει ἁμαρτωλός, καὶ ἐπιγνοῦσα ὅτι κατάκειται ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ Φαρισαίου, κομίσασα ἀλάβαστρον μύρου.
Pewna kobieta, znana w mieście jako grzesznica, dowiedziała się, że Jezus przebywa w domu faryzeusza. Przyniosła olejek w alabastrowym flakoniku. (Łk 7,37)

Uczty w starożytności miały wymiar, który może nam się wydawać, co najmniej, dziwny. Mianowicie, spożywano je na leżąco. Nie jest zatem zaskakujące, że św. Łukasz używa κατακλίνω na określenie zasiądnięcia do stołu. Inną subtelnością jest użycie zróżnicowanych słów na określenie domu. Jezus wchodzi do domu (οἶκος) faryzeusza, natomiast grzeszna kobieta wie, że Chrystus jest w jego domu/rodzinie (οἰκία). Różnica porównywalna do znanych z angielskiego house i home. Jezus zostaje namaszczony, gdy leży (κατάκειμαι) przy uczcie. Nie umyka to uwadze gospodarza. Jednak Zbawiciel kolejny raz okazuje miłosierdzie. W całej sytuacji może zastanawiać fakt, że tej kobiety nikt nie powstrzymał, gdy weszła do pomieszczenia, gdzie towarzystwo było dość jednorodne. Aż prosi się o stwierdzenie ze strony Jezusa: to, że ja wiem, co to za kobieta, to moja sprawa, ale skąd ty, faryzeuszu, to wiesz?
W naszych „poukładanych” życiach też może pojawiać się coś, co jest dobrze znane, a zarazem wstydliwe dla nas samych. Pozwólmy dziś, by Chrystus spojrzał i nad tym się ulitował.

źródło: https://missionarypam.com/category/bible-study/

Syn (ὁ υἱός)

15.09.2021 r., J 19, 25-27

Ἰησοῦς οὖν ἰδὼν τὴν μητέρα καὶ τὸν μαθητὴν παρεστῶτα ὃν ἠγάπα, λέγει τῇ μητρί· γύναι, ἴδε ὁ υἱός σου.

Kiedy więc Jezus ujrzał Matkę i stojącego obok Niej ucznia, którego miłował, rzekł do Matki: „Niewiasto, oto syn Twój”. J 19, 26

Prawo izraelskie nie znało praktyki pisemnego testamentu. Przed śmiercią ojciec wydawał rozkazy co do swojego domu (por. 2 Sm 17, 23; 2 Krl 20, 1 i Iz 38, 1). Istniały jedynie dwa wskazania prawne co do przekazania dziedzictwa (por. Pwt 21, 15-17; Lb 27, 1-11). Wdowa po zmarłym mężu, jeśli miała małe dzieci, to jako opiekunka mogła zajmować się dziedzictwem (2 Krl 8, 1-6). Jeśli miała dorosłe dzieci, to one nią się zajmowały. Takim Opiekunem dla Miriam był jej Syn, Jezus. On, jako głowa rodziny, rozporządził swoim domem tuż przed śmiercią. Jako Syn przekazuje Matce w dziedzictwo umiłowanego ucznia (który jest uosobieniem przyjętego słowa). Umiłowanemu uczniowi przekazuje jako dziedzictwo swoją Matkę (tę, która uosabia więzy miłości z Synem i Ojcem). To stworzenie nowej rodziny, w której człowiek rodzi się nie „z krwi, ani woli ciała, ani z woli męża”, ale Boga.

Wywyższyć (ὑψόω hypsoō)

I jak Mojżesz wywyższył węża na pustyni, tak trzeba, aby był wywyższony Syn Człowieka. (J 3,14)

Καὶ καθὼς Μωϋσῆς ὕψωσεν τὸν ὄφιν ἐν τῇ ἐρήμῳ, οὕτως ὑψωθῆναι δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου.

Gest umieszczania miedzianego węża na wysokim palu stał się figurą Krzyża. Jedno spojrzenie z wiarą ocalało życie ukąszonego. Dziś Słowo wskazuje na potrzebę wywyższenia Jezusa, Syna Bożego w moim sercu, życiu. Moje spojrzenie ma przerodzić się w kontemplację Miłości, która daje siebie za życie świata, za życie przyjaciół.

Spojrzenie na Krzyż Jezusa sprawia, że podnoszę głowę, wzrok ku górze, w stronę Ojca w niebie. Ten Krzyż stoi ponad światem, postawiony jako centrum duchowe wszystkich ludzkich historii, włącznie z moją.

Krzyż na Giewoncie.

Wypełnić (πληρόω plēroō)

Gdy już wypełnił wszystkie słowa Jego w uszy ludu,wszedł do Kafarnaum. (Łk 7,1)

Ἐπειδὴ ἐπλήρωσεν πάντα τὰ ῥήματα αὐτοῦ εἰς τὰς ἀκοὰς τοῦ λαοῦ, εἰσῆλθεν εἰς Καφαρναούμ.

Słowo Jezusa napełnia uszy i serca słuchaczy. Nie pozostawia niedomówień. Św. Łukasz pisze to bezpośrednio po nauczaniu uczniów w analogicznym do św. Mateusza „Kazaniu na górze”.

W związku z wybranym czasownikiem „wypełnić”, warto prześledzić, gdzie wcześniej się już pojawił w Łukaszowej Ewangelii.

  • Wypełniają się dni służby kapłańskiej Zachariasza (1,23)
  • Napełniona Duchem Świętym Elżbieta (1,41)
  • Bóg głodnych napełnił dobrami (1,53)
  • Elżbiecie wypełnił się czas (1,57)
  • Zachariasz został napełniony Duchem Świętym (1,67)
  • Wypełniły się dni Maryi, dni rodzenia (2,6)
  • Wypełniły się dni osiem Jezusa (2,21)
  • Wypełniły się dni oczyszczenia (2,22)
  • Dziecko (Jezus) napełniało się mądrością (2,40)

W kulminacyjnym momencie w synagodze w Nazarecie w ustach samego Jezusa pojawią się ten czasownik: Dzisiaj wypełniło się Pismo, to w uszach waszych. (4,21)

Słowo Boże każdego dnia może wypełniać moje uszy, a przez uszy serce, myśli, postawy, decyzje. Może mnie inspirować do wzrostu, nawrócenia, kochania. Ma w sobie moc doprowadzenia dzieła do końca, do pełni. Nie pozostawia „niedoróbek”.

Mesjasz (מָשִׁיחַ – māšîaḥ)

Σὺ εἶ ὁ Χριστός – Ty jesteś Mesjasz. (Mk 8,29)

Mesjasz (מָשִׁיחַ – māšîaḥ), słowo to w języka hebrajskim znaczy namaszczony i pochodzi od rdzenia משׁח (mšḥ) o podstawowym znaczeniu: smarować, natrzeć, namaścić, wyłącznie za pomocą olejku. Skąd bierze się więc, często spotykana w tłumaczeniach, nazwa Chrystus? Jak widzimy w dzisiejszej Ewangelii według św. Marka, Piotr odpowiadając na pytanie Jezusa a wy za kogo mnie uważacie? odpowiada Ty jesteś Mesjasz, co w greckim oryginale brzmi Σὺ εἶ ὁ Χριστός. Septuaginta prawie zawsze tłumaczy māšîaḥ słowem χριστός. Tak więc łatwo zauważyć, że Chrystus pochodzi od greckiego tłumaczenia hebrajskiego słowa māšîaḥ i znaczy dokładnie to samo Namaszczony, którym może być król, kapłan lub prorok.

W eschatologii judaistycznej bardzo ważną rolę odgrywa oczekiwanie na Mesjasza. Obietnice zawarte w Pismach mówią o przyjściu Mesjasza, który przywróci Królestwo Boże. Prezentują Zbawiciela jako ciepiącego sługę Pana i Syna człowieczego. Dopiero przyjście Jezusa, które rozwiewa wszelkie dwuznaczności prorockie o jakiego Mesjasza chodzi, jest wypełnieniem tych obietnic. Dopiero w świetle paschalnym, to znaczy w świetle Zmartwychwstania Jezusa, rodzący się Kościół rozpoznaje w Jezusie Mesjasza – Chrystusa bez najmniejszej wątpliwości czy niejasności, dlatego od tego momentu tytuł Chrystus zostaje związany nierozerwalnie z Imieniem własnym Jezusa, a wszystkie inne tytuły przypisywanie Jezusowi koncentrują się wokół tego tytułu.

Namaszczony w języku hebrajskim wskazuje na formę bierną, a więc można zapytać namaszczony przez kogo? Namaszczonymāšîaḥ, MesjaszChrystus jest namaszczonym przez Boga, jak mówią niektóre polskie przekłady Bożym Pomazańcem. Jezus, którego Bóg namaścił, jest Jego Sługą (Dz 4,27), jest złożonym w ofierze barankiem (Iz 53, por. 1 Kor 5,7), dlatego Pisma mówiły, że będzie cierpiał (Dz 3,18; 17,3). Warto zauważyć, że także Psalm 2, antycypując fakty, opowiada o spisku narodów przeciw Panu i przeciw Jego Pomazańcowi (Ps 2,2). Knowania ich są jednak daremne, ponieważ królewski Mesjasz jest Namaszczonym Pana, Jego Synem, dlatego ma bezpośredni dostęp do Boga i to do Niego należy zwycięstwo i wszelkie panowanie. Dlatego też uczniowie Zmartwychwstałego Jezusa nie zawahają się nazwać Go Panem: A zatem niech wie to na pewno cały dom Izraela, że Bóg ustanowił Panem i Chrystusem tego Jezusa, którego wy ukrzyżowaliście (Dz 2,36).

Przychodzący, słuchający i czyniący (ἐρχόμενος, ἀκούων καὶ ποιῶν)

ἐρχόμενος πρός με καὶ ἀκούων μου τῶν λόγων καὶ ποιῶν.

Pokażę wam, do kogo podobny jest każdy, kto przychodzi do Mnie, słucha słów Moich i wypełnia je. Łk 6,47

Przyjść, słuchać i wypełniać. Fotograf używa statywu o trzech nogach. Rodzina, czy też wspólnota zakonna, to przynajmniej trzy osoby. I Bóg też jest Trójcą. W dzisiejszej Ewangelii mamy trzy słowa: przyjść, słuchać i czynić. Występują one razem, nierozdzielnie. Ten, kto bierze poważnie do serca te słowa zapewnia swojemu życiu solidny, stabilny i trwały fundament a życiowa budowla wzniesie się wysoko, do samego nieba. Jezus, mówiąc nam te słowa, uchyla rąbka tajemnicy swojego życiowego sukcesu i nam życzy powodzenia.

Przejrzeć (διαβλέπω diablepō)

Obłudniku, wyrzuć najpierw belkę z oka swego i wtedy przejrzysz drzazgę w oku brata twego wyrzucić.

ὑποκριτά, ἔκβαλε πρῶτον τὴν δοκὸν ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σου, καὶ τότε διαβλέψεις τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου ἐκβαλεῖν. Łk 6,42b

Pewnie każdy z nas odkrył, że nasz wzrok często oscyluje wokół wad, grzechów naszych braci i sióstr. Łatwo przychodzi nam robić komuś korektę, rewizję życia, podczas gdy sami jesteśmy uwikłani w kłamstwo, zrzędzenie, hipokryzję. Zawaleni wieloma belkami, które przesłaniają nam prawdziwy obraz lub go wykrzywiają.

Jak usunąć tę belkę? Bez pomocy Ducha Świętego nie jestem w stanie przejrzeć, otworzyć oczy i serce na tyle dobra i piękna, które Pan umieścił w sercach, gestach, postawach moich braci i sióstr. Ich słabości, wobec wielkiego Miłosierdzia, są jak paproch.