Prorok (נָבִיא nābî’)

Prorokiem dla narodów ustanowiłem cię. (Jr 1,5)

Prorok (נָבִיא nābî’) – według niektórych uczonych termin ten pochodzi od akadyjskiego nabî’um, co oznacza powołany. Forma bierna podkreśla zależność od Boga. Prorok nie przekazuje własnego przesłania, ale jest jakby „ustami Boga”. Według Biblii działanie proroka zakłada jego powołanie, uświęcenie przez Boga, namaszczenie Duchem, który spoczywa na proroku i umacnia jego słowo. Przyjęcie lub odrzucenie słowa głoszonego przez proroka jest więc odrzuceniem samego Boga.

Dzisiejsze pierwsze czytanie z Księgi proroka Jeremiasza (1,4-10) zawiera opis jego powołania. Cechą charakterystyczną powołania prorockiego są obiekcje zgłaszane przez powołanego (zob. Wj 3-4; Iz 6, itd.). Jeremiasz oponuje zasłaniając się młodym wiekiem i tym, że nie umie mówić (dosłownie, że „nie zna słowa”). W odpowiedzi Jeremiasz otrzymuje słowo od Boga, który wkłada je w jego usta dotykiem Swojej Dłoni. Gest położenia dłoni na ustach często oznacza zachętę do zamilknięcia. Istotnie, słowo prorockie rodzi się ze słuchania Boga i kiedy jest głoszone wymaga ciszy, aby mogło wybrzmieć. Jeremiasz otrzymuje także zapewnienie, że Bóg będzie przy nim. Ten, którego imię znaczy „Jestem” daje się odczuć jako obecność: „nie lękaj się ich, bo jestem z tobą, by cię chronić” (w. 8). Zaimek „ich” wskazuje na potencjalnych odbiorców słowa proroka, najczęściej odrzucających jego przesłanie (zob.
Jr 11,21).

Podobnie Jezusa, który mieszkańcom Nazaretu przynosi wielką radość ze zbawienia, spotyka los, który podzielili wszyscy prorocy w Izraelu: odrzucenie i śmierć (por. Łk 4,28-30). Początkowy zachwyt mieszkańców Nazaretu osobą Jezusa tworzy tylko pozory otwartości na przyjęcie Jego mesjańskiej misji. W rzeczywistości osądzają Go i odrzucają. Uderzające są szczegóły opisu reakcji Jezusa na to odrzucenie: „przeszedłszy pośród nich, oddalił się” (w. 30).

Jeremiasz opłakujący zburzenie Jerozolimy (Rembrandt)

Komentarz