Ja zaś mówię wam, nie stawajcie naprzeciw złego, lecz gdy ktoś cię uderzy w prawy policzek twój, zwróć ku niemu drugi. (Mt 5,39)

ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ· ἀλλʼ ὅστις σε ῥαπίζει εἰς τὴν δεξιὰν σιαγόνα σου, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην.

Mądrość ewangelicznej zasady nie polega na byciu workiem treningowym do obijania. Pan Jezus pragnie, abyśmy nie weszli w logikę zła, nie dali się sprowokować do bycia takim samym agresorem jak ten, który nas atakuje. Nadstawiony drugi policzek może być wezwaniem do pojednania poprzez przebaczenie. Nie stawać wobec zła w kluczu zemsty, podstępu, agresji, złorzeczenia. A jeśli już, to z policzkiem do pocałunku pokoju. Ten „inny” policzek, to nie tylko drugi, ale inny w zamiarach, w intencjach. Jeśli ktoś tego nie odczyta, ty odejdziesz wolny, nawet bez płaszcza, albo poprowadzisz go kolejne tysiąc kroków drogą szabatu.

Sama z siebie ziemia niesie owoc, najpierw trawę, potem kłos a następnie pełne ziarno w kłosie. (Mk 4,28)

αὐτομάτη ἡ γῆ καρποφορεῖ, πρῶτον χόρτον εἶτα στάχυν εἶτα πλήρης σῖτον ἐν τῷ στάχυϊ.

Ziemia, gleba, całą siebie daje w służbie życiu. Wszystko, co potrzebne ziarnu, by mogło się zakorzenić, wykształcić pierwsze źdźbło, wypuścić kłos. Cud życia i płodności.

Panie, spraw, bym stał się żyzną glebą dla Twego Słowa, bym nie był dzikim ugorem, na którym wyrosną jedynie chwasty.

Potem poszedł z nimi i wrócił do Nazaretu; i był im poddany. A Matka Jego chowała wiernie wszystkie te sprawy w swym sercu. (Łk 2,51)

καὶ κατέβη μετ᾽ αὐτῶν καὶ ἦλθεν εἰς Ναζαρέθ καὶ ἦν ὑποτασσόμενος αὐτοῖς καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ διετήρει πάντα τὰ ῥήματα ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς.

Dzisiaj coś o diecie. Zachowywać, strzec, oznacza trzymać dietę. Maryja, Matka Jezusa, właśnie zachowywała dietę (dieterei): “Strzegła, zachowywała wszystkie te słowa w swoim sercu”. Była to dieta złożona ze słów i wydarzeń. Nieprzerwanie miała na uwadze zachowanie Jezusa i to, co Jej Syn powiedział. Podobnie, jak to robi większość matek. Warto zauważyć, że swoje ludzkie zmartwienia Maryja przezwyciężyła pamięcią o Bogu, który też ma coś w Jej rodzinie do powiedzenia. Również w naszej historii codzienności realizuje się wielka opowieść, historia wieczności, dzieje zbawienia. Z zachowywania pamięci o tym, z tej diety, szkoda rezygnować.

Lecz jeden z żołnierzy włócznią Jego bok dźgnął i wypłynęła natychmiast krew i woda. (J 19,34)

ἀλλʼ εἷς τῶν στρατιωτῶν λόγχῃ αὐτοῦ τὴν πλευρὰν ἔνυξεν, καὶ ἐξῆλθεν εὐθὺς αἷμα καὶ ὕδωρ.

Wybrane dziś słowo to czasownik oznaczający ruch ze środka na zewnątrz. Jan, który jest świadkiem przebitego boku Jezusa, widział ten strumień, który jakoby napierał od wewnątrz, z Serca Jezusa. Nie mogło Ono już powstrzymać ogromu miłosierdzia, które zostało nam dane w tym przejmującym znaku. Krew i woda w pierwszym momencie obmywa tego, który zadaje cios włócznią. Oburzający gest przemocy wobec martwego Ciała, wykonany w nieposłuszeństwie rozkazom, staje się miejscem objawienia, jak daleko sięga Miłość Miłosierna. Tym wszystkim posługuje się Bóg Ojciec, aby otworzyć nam obfitość Miłosierdzia ukrytego w Sercu Jego Syna.

A kto powie bratu: Głupcze, stanie przed Wysoką Radą. A jeśli mu powie: Durniu, skazany zostanie na ogień potępienia. (Mt 5,22).

ὃς δ’ ἂν εἴπῃ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ· Ῥακά, ἔνοχος ἔσται τῷ συνεδρίῳ· ὃς δ’ ἂν εἴπῃ· Μωρέ, ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός.

Mogłoby się wydawać, że dzisiejsze słowa Jezusa są jakby na wyrost. Nieporozumieniem wydaje się zestawienie przykazania mówiącego o zakazie zabijania oraz stwierdzenie o kimś, że ma pusto w głowie. Słowo ῥακά pochodzi najprawdopodobniej od aramejskiego słowa rōq, które znaczy pusty, a w szerszym kontekście oznacza kogoś, kto ma pusto w głowie. W bliższym nam czasowo języku jidysz występuje termin o podobnym znaczeniu (משוגען/meszugen) i jest wielką obrazą dla kogoś nazwanego w ten sposób. Warto wziąć pod uwagę, że każde działanie człowieka bierze się ze sposobu myślenia, a myśli są ubierane w słowa. Nie na darmo stwierdza się, że zabić można i językiem. Napiętnowanie kogoś zawsze prowadzi do tworzenia kozła ofiarnego. Zdecydowanie rację miał René Girard twierdząc, że Chrystus kategorycznie przełamuje cały cykl przemocowy w relacjach, dając prawdziwą wolność i życie w prawdzie.

Nie sądźcie, że przyszedłem zniszczyć Prawo albo Proroków. Nie przyszedłem zniszczyć, ale wypełnić. (Mt 5,17)

Μὴ νοµίσητε ὅτι ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόµον ἢ τοὺς προφήτας· οὐκ ἦλθον καταλῦσαι ἀλλὰ πληρῶσαι.

Prawo i Prorocy to całe Objawienie. Szczytem jest Jezus. św. Mateusz lubi często pisać: “tak miało się wypełnić się słowo proroka/Pisma…” Bóg nie jest niszczycielem własnych dzieł, stwarza coś po to, aby było. Prawo i Prorocy osiągają kres w Chrystusie i zbawienie dokonuje się w relacji z Nim.

Nie zapalają świecy i nie stawiają pod korcem, ale na świeczniku, i świeci wszystkim w domostwie. (Mt 5,15)

οὐδὲ καίουσιν λύχνον καὶ τιθέασιν αὐτὸν ὑπὸ τὸν μόδιον ἀλλʼ ἐπὶ τὴν λυχνίαν, καὶ λάμπει πᾶσιν τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ.

Światło ma tę niesamowitą właściwość, że się nie “starzeje”. Dzięki temu znamy mgławice i galaktyki sprzed miliardów lat. Widzimy też cały nasz świat, który odbija się w kropli porannej rosy na płatku róży. To światło czasem widać w spojrzeniu, w oczach, które długo patrzyły w Nieobjętą Biel, rozpostartą jak błękit nad całym naszym życiem.

Szczęśliwi czystego serca, gdyż oni Boga będą widzieć. (Mt 5,8)

μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ, ὅτι αὐτοὶ τὸν θεὸν ὄψονται.

Wróciły do nas błogosławieństwa. Początek pierwszej wielkiej mowy Jezusa. Warto je posłuchać i przyjąć nie w kluczu rachunku sumienia, ale w kluczu obietnicy. To znaczy, że Bóg oczyści moje serce tak bardzo, że zmienią się moje oczy. Zyskają nową przenikliwość, która pozwoli wszędzie widzieć Jego Obecność.

Dziś patrzę na Jezusa, wsłuchuję się w moc i piękno Jego Słowa. Wy już jesteście czyści, dzięki Słowu, które wam powiedziałem. (J 15,3)

I siedział wokół Niego tłum, i mówią Mu: Oto Matka Twoja i bracia Twoi, i siostry Twoje na zewnątrz szukają Cię. (Mk 3,32)

καὶ ἐκάθητο περὶ αὐτὸν ὄχλος, καὶ λέγουσιν αὐτῷ· ἰδοὺ ἡ μήτηρ σου καὶ οἱ ἀδελφοί σου καὶ αἱ ἀδελφαί σου ἔξω ζητοῦσίν σε.

Czasownik ζητέω ma jeszcze szersze pole znaczeniowe: dociekać, rozważać, wnikać w coś, dążyć do czegoś, zabiegać o, prosić, żądać. Z tego kontekstu wynika, że najbliżsi Jezusa mają w sobie intensywne, silne, pragnienie spotkania. Jeśli weźmiemy pod uwagę poszukiwanie Dwunastoletniego, to odkryjemy przez Serce Maryi jeszcze głębszy sens poszukiwania Jezusa. Niespokojne jest serce człowieka, dopóki nie spocznie w Bogu.

Jezus natomiast szuka w każdym z nas matki, brata lub siostry, z porywem miłości swojego Boskiego Serca.

Przyszła też jedna uboga wdowa i wrzuciła dwa pieniążki, czyli jeden grosz. (Mk 12,42)

καὶ ἐλθοῦσα μία χήρα πτωχὴ ἔβαλεν λεπτὰ δύο ὅ ἐστιν κοδράντης.

Lepton, mały pieniądz, pieniążek; lepton to 2 kodrantesy, czyli pół asa, warty 15 minut pracy najemnika; czyli nasz grosz.

“Za ostatni grosz, kupię ci chociaż cień tamtych dni” – śpiewała Budka Suflera. A uboga wdowa za dwa grosze, dobrze zainwestowane, dostała miejsce w historii i miejscówkę w Niebie. Dante, wędrując w Boskiej Komedii po piekle, spotyka tam skąpców i rozrzutnych. Wdowa nie jest dusigroszem. Dzieli się wszystkim, co posiada, całym swym bogactwem, a jest nim piękno i otwartość serca. O takich osobach pamiętają ludzie i są wartościowi w oczach Boga. I Ty daj się zauważyć.

Sam Dawid nazywa Go Panem, zatem skąd jego jest synem; I liczny tłum słuchał Go chętnie. (Mk 12,37)

αὐτὸς Δαυὶδ λέγει αὐτὸν κύριον, καὶ πόθεν αὐτοῦ ἐστιν υἱός; Καὶ ὁ πολὺς ὄχλος ἤκουεν αὐτοῦ ἡδέως.

Nasze zmysły na tyle mają upodobanie we właściwych dla siebie bodźcach, na ile są pobudzane ich harmonią, proporcją, pięknem, rozpiętością. Również słuch podlega temu prawidłu. Piękno i mądrość Słowa pociąga nie tylko uszy, ale przede wszystkim serce. Dziś zatem Ono mówi nam o sposobie słuchania. Ta “chętność” wiąże się z sercem, z wyborem. Czego chcę słuchać? Ku czemu nadstawiam uszu?

Odpowiedź tkwi na dnie serca. Jest jakieś przedziwne połączenie między uchem a sercem. Na dodatek Pan Jezus, gdy uczy roztropności w słuchaniu, mówi w Łk 8,18 – Βλέπετε οὖν πῶς ἀκούετε (blepete un pōs akuete – patrzcie, jak słuchacie). Serce ma więc dwóch świadków – oczy i uszy.

Niech Duch Święty pociągnie nas dziś w sam środek tajemnicy Syna Bożego, Syna Dawida, Pana.

Jezus im rzekł: Czyż nie dlatego jesteście w błędzie, że nie rozumiecie Pisma ani Mocy Bożej? (Mk 12,24)

ἔφη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· οὐ διὰ τοῦτο πλανᾶσθε μὴ εἰδότες τὰς γραφὰς μηδὲ τὴν δύναμιν τοῦ θεοῦ;

Wszystkie dialogi, które Jezus prowadził z przywódcami ludu, od momentu uroczystego wjazdu do Jerozolimy, aż do tej pory, można skomentować Psalmem sto osiemnastym (który zresztą jest na ustach tłumu witającego Chrystusa). On działa i mówi z autorytetem kamienia węgielnego (Mk 11,28). On jest Życiem i daje życie.

I mówi im: Czyj obraz ten i napis? Oni zaś powiedzieli Mu: Cezara. (Mk 12,16)

καὶ λέγει αὐτοῖς· τίνος ἡ εἰκὼν αὕτη καὶ ἡ ἐπιγραφή; οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ· Καίσαρος.

Pieniądze, jak widać, zawsze wywoływały duże emocje. Stały się też okazją do objawienia i przypomnienia prawdy, że faryzeusze, zwolennicy Heroda, sam Cezar – wszyscy noszą w sobie ikonę Boskiego Oblicza. Dlatego wszyscy należą do Boga. Najpiękniejszą ikoną Ojca jest Jego Syn, któremu naprawdę na nas zależy, i który zawsze patrzy z uwagą na moje oblicze (πρόσωπον), by rozpoznać w nim rysy Ojca, a gdy się zniekształci, by je przywrócić jednym dotknięciem łaski.